Trafik kazaları; maddi hasarın yanında yaralanma ve ölümle de sonuçlanabildiğinden çeşitli tazminat taleplerini gündeme getirir. Sorumluluk, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK) ve Türk Borçlar Kanunu (TBK) hükümlerine göre belirlenir. Bu rehberde trafik kazası sonrası kimlerin, hangi tazminatları talep edebileceğini ve izlenecek yolu örneklerle açıklıyoruz.
Talep Edilebilecek Tazminat Türleri
- Maddi tazminat (TBK m.49, 54): Araç ve eşya hasarı, tedavi giderleri, geçici veya kalıcı iş gücü kaybına bağlı kazanç kaybı.
- Manevi tazminat (TBK m.56): Yaralanan kişinin veya ölüm hâlinde yakınlarının yaşadığı acı ve elem için.
- Destekten yoksun kalma tazminatı (TBK m.53): Kazada hayatını kaybeden kişinin desteğinden yoksun kalan yakınları (eş, çocuklar, koşullara göre anne-baba) için.
Kimler Sorumludur?
| Sorumlu | Dayanak |
|---|---|
| Sürücü | Kusuru oranında (haksız fiil) |
| İşleten (araç sahibi) | KTK kapsamında tehlike sorumluluğu |
| Zorunlu trafik sigortası | Poliçe limitleri dâhilinde |
Zorunlu trafik sigortası (ZMSS), belirli limitler dâhilinde üçüncü kişilerin zararını karşılar.
Sigortaya Başvuru ve Dava Yolu
- Zarar gören, öncelikle sigorta şirketine yazılı başvuruda bulunur.
- Sigortadan sonuç alınamaz veya ödeme yetersizse, Sigorta Tahkim Komisyonu’na ya da mahkemeye başvurulabilir.
Örnek (bedensel zarar): Kazada kalıcı sakatlık yaşayan kişi, önce trafik sigortasına başvurur. Sigorta eksik ödeme yaparsa, fark için Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurarak bilirkişi raporuyla gerçek zararın tespitini ve ödenmesini isteyebilir.
Örnek (ölümlü kaza): Kazada vefat eden bir aile babasının eşi ve çocukları, destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilir; tutar, müteveffanın geliri, yaşı ve destek süresi gibi unsurlarla hesaplanır.
Zamanaşımı (KTK m.109)
Trafik kazasından doğan tazminat talepleri kural olarak iki yıllık ve her hâlde on yıllık zamanaşımına tabidir. Kaza aynı zamanda suç oluşturuyorsa, daha uzun ceza zamanaşımı süreleri uygulanabilir.
Sık Yapılan Hatalar
- Kaza tespit tutanağı, fotoğraf ve tanık bilgilerini toplamamak.
- Sigortanın yaptığı eksik ödemeyi “ibraname” imzalayarak kesin kabul etmek.
Sıkça Sorulan Sorular
Kusurum varsa tazminat alabilir miyim? Kusur oranları tazminatı etkiler; tam kusur yoksa karşı tarafın kusuru oranında talep mümkün olabilir.
Sigorta az ödeme yaptı, ne yapabilirim? Eksik ödeme için Sigorta Tahkim Komisyonu’na veya mahkemeye başvurabilirsiniz.
Bedensel zararda tazminat nasıl hesaplanır? Kalıcı sakatlık oranı, kişinin geliri ve yaşı gibi unsurlar bilirkişi incelemesiyle değerlendirilir.
Yaya olarak kazada yaralandım, hak sahibi miyim? Evet; üçüncü kişi olarak zorunlu trafik sigortası ve sorumlulardan talepte bulunabilirsiniz.
İbraname imzaladım, bir daha talep edemez miyim? İbra kapsamı ve “fazlaya ilişkin haklar” saklı tutulup tutulmadığı önemlidir; eksik ödemede yine de başvuru mümkün olabilir.
İlgili yazılar: İş Kazası Tazminatı · Tüketici Hakem Heyeti Başvurusu · Kasten Yaralama Suçu
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.