Kasten yaralama, bir kişinin vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kasıtlı davranıştır. Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 86 ve 87. maddelerinde düzenlenir ve uygulamada en sık karşılaşılan suçlardan biridir. Bu rehberde suçun basit ve nitelikli hâllerini, cezasını ve ceza sorumluluğunu etkileyen hâlleri örneklerle açıklıyoruz.

Basit ve Nitelikli Yaralama (TCK m.86)

  • Basit hâl (TCK m.86/1): Kasten yaralamanın temel şekli.
  • Basit tıbbi müdahale ile giderilebilir yaralama (TCK m.86/2): Daha hafif hâl olup kural olarak şikâyete bağlıdır; mağdurun şikâyeti ve vazgeçmesi sonucu etkiler. Bu hâl ayrıca uzlaştırma kapsamındadır.
  • Nitelikli hâller (TCK m.86/3): Cezanın artırıldığı durumlar:
    • Üstsoy, altsoy, eş veya kardeşe karşı
    • Beden veya ruh bakımından kendini savunamayacak kişiye karşı
    • Kamu görevlisine, görevi nedeniyle
    • Silahla
    • Canavarca hisle

Örnek (şikâyete bağlı): İki komşu arasındaki itiş-kakışta, basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek bir sıyrık oluşursa, bu hâl şikâyete bağlıdır; mağdur şikâyetçi olmazsa veya vazgeçerse dava düşebilir.

Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama (TCK m.87)

Yaralama, beklenenden ağır bir sonuca yol açmışsa ceza artar:

  • Duyu veya organlardan birinin işlevinin sürekli zayıflaması/yitirilmesi
  • Konuşmada sürekli zorluk veya yüzde sabit iz
  • Kemik kırığı veya çıkığı (etkisine göre)
  • Gebe kadına karşı işlenip çocuğun düşmesi/erken doğum

Örnek (silah + kırık): Bir tartışmada silahla ve kemik kırığına yol açacak biçimde yaralama; hem silahla işlenmesi (m.86/3) hem de kırık sonucu (m.87) nedeniyle temel hâle göre belirgin biçimde artırılmış cezayı gerektirir.

Ceza Sorumluluğunu Etkileyen Hâller

  • Haksız tahrik (TCK m.29): Failin, haksız bir fiilin yarattığı öfke/elemle hareket etmesi cezada indirim sağlar.
  • Meşru savunma (TCK m.25): Bir saldırıyı o anda def etmek için zorunlu ölçüde hareket edilmişse ceza sorumluluğu ortadan kalkabilir.

Örnek (meşru savunma): Kendisine bıçakla saldıran kişiyi, saldırıyı savmak için zorunlu ölçüde iterek yaralayan kişi, meşru savunma koşulları varsa ceza sorumluluğundan kurtulabilir.

Sık Yapılan Hatalar

  • Darp (adli) raporu almamak; yaralanmanın ispatı zorlaşır.
  • Şikâyete bağlı hâllerde, hakların farkında olmadan erkenden vazgeçmek.

Sıkça Sorulan Sorular

Kavgada her iki taraf da yaralanırsa ne olur? Her iki taraf da şüpheli/mağdur olabilir; kusur, tahrik ve deliller ayrı ayrı değerlendirilir.

Darp raporu nasıl alınır? En kısa sürede bir sağlık kuruluşuna başvurularak adli rapor düzenlettirilmelidir.

Yaralama cezası ertelenebilir mi? Koşulları varsa HAGB, erteleme veya adli para cezasına çevirme gündeme gelebilir.

Basit yaralamada uzlaşma zorunlu mu? Bu hâl uzlaştırma kapsamındadır; dava açılmadan önce uzlaştırma süreci işletilir.

Silahla yaralama şikâyete bağlı mı? Nitelikli hâller (silahla vb.) kural olarak re’sen takip edilir; şikâyete bağlı değildir.

İlgili yazılar: Tehdit ve Hakaret Suçu · Şikâyetten Vazgeçme ve Uzlaşma · HAGB Nedir?

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut olayınız için bir avukata danışmanız önerilir.