Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları, bulundukları ülkede boşandıklarında bu kararın Türkiye’de de geçerli olması için bir işlem yapmaları gerekir. Aksi hâlde kişi, Türkiye nüfus kayıtlarında evli görünmeye devam eder. Bu işlem tanıma ve tenfiz olarak adlandırılır ve 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) m.50 ve devamı hükümlerine tabidir.

Tanıma ile Tenfiz Arasındaki Fark

  • Tanıma (MÖHUK m.58): Yabancı mahkeme kararının Türkiye’de bir kesin hüküm olarak kabul edilmesidir. Boşanma kararları çoğunlukla tanıma yoluyla nüfusa işlenir.
  • Tenfiz (MÖHUK m.50): Yabancı kararın icra edilebilir hâle gelmesidir. Nafaka, tazminat gibi yerine getirilmesi gereken hükümler için gündeme gelir.

Örnek (tanıma yeterli): Almanya’da boşanan ve aralarında nafaka/mal gibi icrası gereken bir hüküm bulunmayan çift için tanıma yeterlidir; karar nüfusa işlenir.

Örnek (tenfiz gerekli): Yabancı mahkeme, bir eşin diğerine nafaka ödemesine de hükmetmişse ve bu nafaka Türkiye’de icra edilecekse, tenfiz kararı gerekir.

Tanımanın/Tenfizin Şartları (MÖHUK m.50, 54)

  • Kararı veren mahkemenin yetkili olması ve kararın kesinleşmiş olması,
  • Kararın Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması,
  • Savunma hakkının ihlal edilmemiş olması,
  • Tenfizde ayrıca karşılıklılık koşulu.

Gerekli Belgeler

  • Yabancı mahkeme kararının onaylı örneği ve kesinleşme şerhi
  • Kararın yeminli tercümesi
  • Apostil şerhi (Lahey Sözleşmesi’ne taraf ülkelerde)
  • Kimlik/nüfus belgeleri ve vekâletname

Örnek (belgeler): Apostilsiz veya kesinleşme şerhi olmayan bir kararla açılan tanıma davasında, eksiklik tamamlanana kadar süreç uzar; bu nedenle başvuru öncesi belgelerin eksiksiz hazırlanması önemlidir.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

  • Görevli mahkeme: Aile Mahkemesi.
  • Taraflar Türkiye’de bulunmasa dahi, vekâlet verdikleri avukat aracılığıyla süreç yürütülebilir.

Sık Yapılan Hatalar

  • Tanıma yaptırmadan Türkiye’de yeniden evlenmeye çalışmak (mümkün olmaz).
  • Kesinleşme şerhi veya apostili olmadan dava açmak.

Sıkça Sorulan Sorular

Tanıma yapılmazsa ne olur? Kişi Türkiye’de hâlâ evli sayılır; yeniden evlenme, miras ve nüfus işlemlerinde sorunlar doğar.

Davaya bizzat katılmam gerekir mi? Hayır; Türkiye’deki bir avukata vekâlet vererek süreci yürütebilirsiniz.

Her ülkenin kararı tanınır mı? Yukarıdaki şartları taşıdığı sürece tanınır; kamu düzenine aykırılık engel oluşturabilir.

Tanıma davası ne kadar sürer? Belgeler tamsa ve taraflar arasında uyuşmazlık yoksa nispeten kısa sürede sonuçlanabilir.

Yurt dışındaki idari (belediye) boşanması tanınır mı? Bazı ülkelerdeki idari boşanmalar için özel düzenleme ve nüfus müdürlüğü süreçleri söz konusu olabilir; durumun değerlendirilmesi gerekir.

İlgili yazılar: Boşanma Davası Nasıl Açılır? · Nafaka Türleri · Velayet Davası

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.